2026 оны 3-р сард Иран Хормузын хоолойг хаасны дараа газрын тосны үнэ огцом өсөв. Энэ нь дэлхийн эдийн засагт нэгэн энгийн боловч чухал үнэнийг дахин сануулсан юм. Дэлхийн нөгөө өнцөгт өрнөсөн үйл явдал ганц нийлүүлэгч, эсвэл ганц тээврийн гарцаас хэт хамааралтай улс орнуудын эдийн засгийг доргиох чадвартай байдаг.

Сүүлийн жилүүдэд улс орнууд эдийн засгийн аюулгүй байдал, стратегийн бие даасан байдалд улам их ач холбогдол өгөх болов. Геополитикийн өрсөлдөөн ширүүсэж, нийлүүлэлтийн сүлжээ тасалдах эрсдэл нэмэгдэхийн хэрээр дотоодын үйлдвэрлэлийн чадавх үндэсний аюулгүй байдлын асуудал болж хувирч байна.

Монголын хувьд энэ асуудал бүр ч онцгой ач холбогдолтой. Манай улс экспортын орлогынхоо дийлэнхийг нэг зах зээлээс бүрдүүлж, эдийн засгийн олон чухал орцоо нэг нийлүүлэгчээс авч байна. Хэрэв Оросын нийлүүлэлт тасалдах эсвэл Хятадын хилээр бараа, бүтээгдэхүүний урсгал саатвал Монголын эдийн засаг богино хугацаанд мэдэгдэхүйц хүндрэлтэй нүүр тулах болно.

Энэхүү бодлогын тойм нь Монголын эдийн засгийн аюулгүй байдалд нөлөөлж болох боловч төдийлөн анхаарал татдаггүй нийлүүлэлтийн сүлжээний гурван эмзэг байдлыг авч үзэн, эдгээр эрсдэлийг бууруулах боломжит шийдлүүдийг шинжилнэ. Монголд шаардлагатай олон төрлийн түүхий эд, байгалийн нөөц нь бий. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдрийн эмзэг байдлын заримыг дотоодын үйлдвэрлэлээр бууруулах боломж байгаа гэсэн үг. Гэхдээ ийм төслүүдийг зөвхөн богино хугацааны ашиг, алдагдлаар хэмжих боломжгүй. Эдгээр нь Монголын эдийн засгийн тэсвэртэй байдалд төдийгүй ирээдүйд бие даасан бодлого хэрэгжүүлэх чадавхад хийх хөрөнгө оруулалт юм.